Door Tom Flanagan | 8 november 2022
Of het staatshoofd van een land nu een monarch of een gerespecteerd publiek figuur is, hun beeltenis dient vaak als ontwerp voor de nationale munteenheid. Bij hun overlijden zullen de meeste mensen in beslag worden genomen door de emotionele aspecten van hun dood, maar de bank heeft een meer prangende en praktische taak – het drukken van nieuw geld. Het is een enorme taak om een natie een nieuw gezicht te geven, maar het is een opwindende tijd voor verzamelaars. Expert in munten ,Yunheng Deng, legt uit waarom.
Het overlijden van koningin Elizabeth II werd gekenmerkt door bijna unanieme berichtgeving over haar lange regeerperiode en de diepe stempel die ze heeft gedrukt op de geschiedenis. Er werd minder aandacht besteed aan de valuta waarop haar gezicht jarenlang te zien was. Het was een moment voor de Bank of England om haar te herdenken en om het nieuwe bewind van koning Charles in te luiden. En dat betekende het drukken van nieuwe munten en bankbiljetten.
“Als een monarch sterft en een nieuwe persoon de troon opvolgt, zullen de bankbiljetten, munten en postzegels – symbolen van nationale identiteit – opnieuw worden ontworpen”, zegt Yunheng Deng, expert in munten. “Een portret van de nieuwe vorst zal een belangrijk onderdeel zijn van het nieuwe ontwerp, dat ook de titel, het koninklijke cijfer en het jaar van uitgifte zal bevatten. De boodschap op een munt of bankbiljet is niet alleen de nominale waarde van de valuta zelf, maar ook een symbool van het land.”
De oorsprong van vorsten op geld
Het afbeelden van vorsten op munten dateert uit een tijd dat de monarchie meer macht had en dat moest laten zien.
"De naam en het portret van de vorst verschenen op het eerste geld als garantie voor de waarde ervan, zodat het door mensen zou worden geaccepteerd en erkend", zegt Yunheng. “Omdat munten op grote schaal in omloop waren, werden ze door heersers ook gebruikt voor politieke en andere propagandadoeleinden. In een tijd waarin transport nog niet zo ontwikkeld was, moesten vorsten hun macht laten gelden door zichtbaar te zijn in alle uithoeken van het koninkrijk. Daarom moest de boodschap op geld onmiddellijk worden vernieuwd, zodat deze op grote schaal kon worden verspreid en geaccepteerd.
Tegenwoordig wordt de waarde van onze valuta gewaarborgd door de bank, maar de symboliek van de vorst op ons geld heeft nog steeds de overhand, zegt Yunheng. “In de moderne tijd hoeft de waarde van geld niet langer worden gegarandeerd door de vorst. Toch is de aanwezigheid van de vorst op geld als symbool van de staat behouden. Een nieuwe monarch symboliseert een nieuw tijdperk, nieuw leiderschap – en dus is er een nieuw symbolisch ontwerp nodig.
Wat gebeurt er met het oude geld?
Als je het idee van geld dat wordt verbrand aanstootgevend vindt, wil je misschien niet weten wat er gebeurd met verouderde munten en bankbiljetten. “Munten met het symbool van de vorige monarch worden geleidelijk aan uit de circulatie gehaald door de banken, waarna ze worden vernietigd of omgesmolten. Het is een lang en complex proces, maar één ding is zeker; geld met de symbolen van de overleden monarch wordt niet meer uitgegeven.”
Dat betekent niet dat het geld dat je hebt met oude ontwerpen, zoals dat van koningin Elizabeth II, meteen niets meer waard is. “Het proces om valuta met het nieuwe ontwerp in omloop te brengen gaat onmiddellijk van start. Als gevolg van dit geleidelijke proces zullen de oude valuta en de nieuw ontworpen valuta gedurende lange tijd gelijktijdig circuleren als wettig betaalmiddel met dezelfde waarde, aangezien het onpraktisch zou zijn om zo'n grote hoeveelheid oud geld onmiddellijk uit de circulatie te halen.
“De oude valuta is niet meteen ongeldig, maar wordt langzaam door de bank uit de circulatie gehaald. Het wordt omgesmolten en opnieuw geslagen met de beeltenis van de nieuwe monarch. Sommige munten zullen natuurlijk door verzamelaars worden bewaard en veranderen in kleine stukjes geschiedenis die getuigen van het verstrijken van de tijd.”
Met welke factoren wordt rekening gehouden bij het herontwerpen van munten en bankbiljetten?
Een nieuw gezicht op je vertrouwde valuta is even wennen. Maar het door de de bank gekozen ontwerp – evenals de munt of het biljet waarop het verschijnt – wordt zorgvuldig gekozen.
"Het is buitengewoon spannend om een reeks nieuw ontworpen valuta aan het publiek te introduceren", legt Yunheng uit. “Om het betalen met het nieuwe geld zo makkelijk mogelijk te maken, moet het nieuwe ontwerp direct herkenbaar zijn. Over het algemeen zal het nieuwe ontwerp enkele elementen van continuïteit in het ontwerp hebben, zodat de valuta herkenbaar is voor het publiek en zodoende sneller wordt geaccepteerd.
“Qua vorm, grootte, nominale waarde begint de selectie voor herontwerp met de coupures die het meest in omloop zijn, zoals kleine coupures van 50p, één, twee, vijf en 10 pond. Nadat het nieuwe ontwerp door het publiek is geaccepteerd, volgen de hogere coupures. Er zijn ook andere belangrijke factoren om rekening mee te houden: zoals de behoeften van slechtzienden, automaten die met munten werken, kaartautomaten, geldautomaten.”
Er is momenteel een herziening van het geld van het Verenigd Koninkrijk aan de gang en de ontwerpen liggen al een tijdje vast. "In navolging van de traditie van Charles II in de 17e eeuw, kijken opeenvolgende vorsten de andere richting uit op de munt dan hun voorganger", legt Yunheng uit. “Op de huidige munt kijkt koningin Elizabeth II naar rechts. Dus op de nieuwe munt met de afbeelding van koning Charles III zal hij naar links kijken, zonder kroon, zijn naam weergegeven in het Engels voor de legende als CHARLES III.
“Vorige maand kondigde de UK Royal Mint aan dat de eerste munt met het nieuwe portret van de koning een munt van 50p zou zijn met een herinterpretatie van de 1953 crown, uitgegeven ter gelegenheid van de kroning van Hare Majesteit. Dit herdenkingsontwerp, ontworpen door de heraldische kunstenaar Edgar Fuller en gemodelleerd door Cecil Thomas, zal binnenkort in omloop worden gebracht."
Koning Charles heeft ook een rol in dit alles – hij heeft zelfs het laatste woord. “Elke nieuwe afbeelding van de vorst vereist de goedkeuring en ondertekening van Buckingham Palace, wat dat betekent dat Koning Charles het gebruik van zijn eigen afbeelding op munten en bankbiljetten moet goedkeuren."
Een moment in de geschiedenis
Als gevolg van het overlijden van de koningin worden ter ere van haar herdenkingsmunten uitgegeven en verzamelaars worden vaak aangetrokken door deze munten. "Er is een dubbelportret-herdenkingsmunt uitgegeven als eerbetoon aan de lange regeerperiode van de koningin", zegt Yunheng. "Het heeft één kant met een portret van Elizabeth II dat naar rechts kijkt, maar de legende hierboven zal niet langer verwijzen naar haar als "Queen Elizabeth II", maar eerder "ELIZABETH REGINA'" (wat "koningin" betekent in het Latijn) en zal waarschijnlijk zeer verzamelwaardig worden."
Voor muntenverzamelaars is dit een tijd om aandacht te besteden aan waar je van houdt, zegt Yunheng. “Omdat munten met de symbolen van de overleden monarch niet langer opnieuw zullen worden geslagen, worden ze interessanter voor verzamelaars.
"Om niet vooruit te lopen op de dood van de koningin zijn er verschillende beleggingsmunten met de woorden "2023 Queen Elizabeth II" geslagen en in omloop gebracht, wat technisch gezien dus foutmunten zijn. De Royal Mint zei dat 'elke Britannia 2023 bullion-munt met de vijfde en laatste beeltenis van koningin Elizabeth II een beperkte productierun heeft'. Dit betekent dat deze munten die op een bepaald moment zijn geslagen een groot beleggingspotentieel hebben."
En terwijl nieuwe munten worden geslagen, zegt Yunheng dat het in het geval van het Verenigd Koninkrijk vermeldenswaardig is hoe vaak het gezicht van Elizabeth is gebruikt en hoe groot haar fysieke erfenis is.
"Koningin Elizabeth II heeft momenteel het wereldrecord voor het verschijnen op de valuta's van 45 landen. Tijdens haar 70-jarige regering was haar portret te zien op alle 29 miljard munten die in het Verenigd Koninkrijk in omloop waren, evenals op de munten en valuta van veel landen van het Gemenebest. Het uit de roulatie nemen van de munt en valuta met haar symbool zal een groot project zijn voor vele jaren, een bewijs van de diepe stempel die ze heeft gedrukt op de wereld."
____________________
Ben je op zoek naar munten die geschikt zijn voor een koning? Verken onze muntenveilingen of registreer je als verkoper en begin geld te verdienen.
Ontdek meer wereldmunten | munten en postzegels
Deze artikelen vind je misschien ook interessant:
Hoeveel zijn mijn euromunten waard?
Koningin van de filatelie: een geschiedenis van de postzegelverzameling van Elizabeth II
Munten verkopen: hoe bepaal je de waarde?